name

folgje ús

Facebook Twitter Google

 

Foaropwurd

Fers2 nû. 3.10, 21 maaie 2017

Glimmer

 

image Fers2

 

 

De Ried fan de Fryske Beweging wol froulju en jongerein yn beweging sette. Is dat nijs? Is dat meignoarjen mei de massa nei’t Clinton ferlear, dat der mear froulju yn ’e polityk moatte? No nee, want de Ried fan de Fryske beweging wol taal en kultuer, mar gjin polityk. Is de fraach om froulju net groanysk by de Ried fan de Fryske Beweging? Binnen boargeraksjegroep Sis Tsiis seit de ôffurdige fan ’e Ried fan de Fryske Beweging by alle omfragen wer: hja binne fan betinken dat der mear (jonge) froulju by de saak belutsen wurde moatte. Yn 2009 socht de Ried fan de Fryske Beweging

twa bestjoerleden (f/m)
In bestjoerslid is thús op ien of mear terreinen dêr’t de RfdFB him mei dwaande hâldt. … Benammen froulju binne wolkom.”
‘Twa nije bestjoersleden Fryske Beweging’, It Nijs, 25 septimber 2009 <https://www.itnijs.frl/2009/09/twa-nije-bestjoersleden/> [krigen 13 maaie 2017].

Wêrom froulju sizze se net. Wol fertsjinje froulju minder.Centraal Bureau voor de Statistiek, ‘Loonkloof vrouwen en mannen, feit of fictie?’, CBS, 17 novimber 2014 <https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2014/47/loonkloof-vrouwen-en-mannen-feit-of-fictie> [krigen 13 maaie 2017]. Ek binne hja minder ambisjeus.Mieke van Stigt, ‘Hebben vrouwen wel genoeg ambitie?’, Sociale Vraagstukken, 5 augustus 2014 <http://www.socialevraagstukken.nl/column/hebben-vrouwen-wel-genoeg-ambitie/> [krigen 13 maaie 2017]. Yn Fryslân is dêrom spesjaal foar de Fryske frou ‘saaklike ambysje’ opnij definiearre as:

het streven naar een bepaald doel, moeite doen om iets te bereiken, … [wat] op alle terreinen van de maatschappij [kan] worden toegepast [en waarbij] niet alleen materiële vooruitgang belangrijk is, maar vooral de kwaliteit van het leven.Thema vrouwenweek 2015, Friese Vrouwenweek, 2015 <http://www.friesevrouwenweek.nl/thema.html> [krigen 13 maaie 2017].

Kwaliteit as doel. Dat is net tafallich ek de gjalp fan it advysorgaan Dingtiid oangeande it ûnderwiis yn it Frysk, in beliedsmêd dat lykas frouljusemansipaasje al jierrenlang gjin inkelde objektive foarútgong sjen lit. Ynstee fan in hânfol tips te jaan oer hoe’t it doel, in simpel non-diskriminaasjedoel skoarre troch grûnwet en Feriene Naasjes, berikt wurde kin, kinne jo ommers ek jo doelen ferdizenje. As wy nammentlik ien ding leard ha fan ús konsosjalisme út it ferpylderingstiidrek, dan is it wol dat troch de problemen net op te lossen de macht moai ferparte bliuwt oer de freedsum neistinoar weidzjende bewegerskeppels sa’t er no ferparte is. It Haachske wurd polderjen is streekrjocht ôflaat fan it Fryske pylderjen.

By de Ried fan de Fryske Beweging groeide wilens it ferlet fan froulju. Yn 2016 naam de Ried fan de Fryske Beweging op syn Facebook-muorre dit foar it Fryske bewegen hie-len-dal net nijsgjirrige berjocht oer:

Froulju dy’t op hege hakken nei in eksposysje fan Vincent van Gogh yn Moskou komme, krije fergees tagong.Ried fan de Fryske Beweging, ‘It Nijs: Froulju op hege hakken meie fergees nei Van Gogh-eksposysje’, Facebook, 6 jannewaris 2016 <https://www.facebook.com/defryskebeweging/posts/1506278326343041> [krigen 13 maaie 2017].

Wy sizze der neat fan. Net dat it gebiet tusken ‘kwaliteit fan libben’ en ‘oan ’e protters razend seksisme’ sa griis en no go is as de Ried fan de Fryske Beweging ûnderstelt, mar Fers2 berikt ek gjin seksegelikens. De manlju op hege hakken lykje altyd krekt wat hurder te rinnen.

In ferklearring kin wêze dat as manlju yn ’e rêstiger libbensfase komme mei frije tiid om te bewegen, froulju it drokker krije. Want de man-frouferhâlding is tradisjoneel yn Fryslân, de mantelsoarch dy’t yn’t algemien de froulju mear belêstetAnkie Lempens, Bianca de Haan en Wouter Andringa, ‘Over mantelzorg en gender: Sekseverschillen in de mantelzorg’, rapport febrewaris 2016, Art.1 Bureau Discriminatiezaken Noord Holland Noord, maart 2013, 4-6 <http://art1nhn.nl/wp-content/uploads/2016/03/Onderzoeksrapport_Mantelzorg_en_Gender.pdf> [krigen 13 maaie 2017]; ‘Informele hulp: wie doet er wat?’, SCP-rapport, SCP, 15 desimber 2015 <https://www.scp.nl/Publicaties/Alle_publicaties/Publicaties_2015/Informele_hulp_wie_doet_er_wat> [krigen 13 maaie 2017]. is yn Fryslân noch faker har taak—it Frysk Sociaal Planbureau gûchelet mei de sifers, mar it oandiel frou is hjir 62,5 persint neist de lanlike 60‘It lûd fan Fryslân: De Friese mantelzorger’, Fries Sociaal Planbureau, july 2015, 1 <https://www.friessociaalplanbureau.nl/sites/default/files/field_dldbl_file/fsp_lud_fan_fryslan-mantelzorg_juni_2015.pdf> [krigen 13 maaie 2017]. Yn 2015 wie it persintaazje froulju op de befolking fan Fryslân 50,0 (sjoch CBS). It sekseferskil lanlik is 20 persint, yn Fryslân 25 persint. It sekseferskil yn Fryslân is dus 25 persintpunt mear. Dat is tefolle om de konlúzje “Dit komt overeen met het Nederlandse percentage mantelzorgers” te rjochtfeardigjen.—en dy taak is langer en swierder om’t de profesjonele soarch rampsalich is yn Fryslân; boppedat is mantelsoarch oerheidsbelied,‘Mantelsozrg’, De Rijksoverheid, g.d. <https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/mantelzorg/inhoud/veranderingen-voor-mantelzorgers-en-zorgvrijwilligers> [krigen 13 maaie 2017]. sadat der in risiko ûntstiet foar de gelikense behanneling en mantelsoarch yn striid rekket mei Grûnwet kêst 1.Ankie Lempens, Bianca de Haan en Wouter Andringa, ‘Over mantelzorg en gender: Sekseverschillen in de mantelzorg’, rapport febrewaris 2016, Art.1 Bureau Discriminatiezaken Noord Holland Noord, maart 2013, 7 <http://art1nhn.nl/wp-content/uploads/2016/03/Onderzoeksrapport_Mantelzorg_en_Gender.pdf> [krigen 13 maaie 2017]. Fers2 ken it ûnrjocht, ek de oprjochtingsdatum fan Fers2 markearre in soarchoergong fan mantel nei profesjoneel, it hie neat te meitsjen mei it tekoart oan penis en/of ambysje. En dochs liket Fers2 it glêzen plafond te hâlden wêr’t it is en dat is yn de Fryske beweging histoarysk leech. Sa net de Ried fan de Fryske Beweging. De Ried fan de Fryske Beweging tsjocht yn ’e striid, de earste wiere aksje tsjin plafons sûnt dy fan Van Schurman yn 1638—mei in teaterjûn foar jongerein en froulju!Maria del Grosso, ‘Evenement Kneppelwoansdei voor vrouwen en jongeren’, Leeuwarder Courant, 12 maaie 2017, 24.

Dy opmerklike target group is ynspirearre troch Titanic: memmen en bern mochten it earst fan it sinkend skip ôf, yn rêdingsboaten wol te ferstean. Mar hoe tragysk oft it Fryskeigen ek fêstrint op alle mooglike iisberchmetafoaren, froulju en jongerein geane net mei-inoar nei teater. De Ried foar de Fryske Beweging hâldt him dêroer mûsstil, it evenemint is net te finen op ’e webside. It is ús Jacco de Boer fan de Kulturele Haadstêd dy’t sprekke mei as ûnderfiningssaakkundige jong en frou: dy doelgroepen ha mienskiplik dat se nij binne. Aha, en wêrom nij, foldie de âlde net mear? “Mei alle respekt, hjir sitte grize kopkes.”Maria del Grosso, ‘Evenement Kneppelwoansdei voor vrouwen en jongeren’, Leeuwarder Courant, 12 maaie 2017, 24. En wat biedt it evenemint de nije doelgroep?

“Aanleiding is de houding van de Belastingdienst dat anbi-instellingen … deze status kwijtraken als ze hun informatie online uitsluitend in het Fries presenteren.”Maria del Grosso, ‘Evenement Kneppelwoansdei voor vrouwen en jongeren’, Leeuwarder Courant, 12 maaie 2017, 24. Skande; it eineksamen Frysk is ek yn it Nederl—Eindexamen VWO 2016 Fries, Stichting Studiebegeleiding Leiden (SSL) in samenwerking met de Universiteit Leiden, 2016 <http://www.eindexamens.leidenuniv.nl/nieuwesite/assets/files/VWO//Fries/2016/I/Fries/Fries%202016%20I_opgaven.pdf> [krigen 13 maaie 2017]. “Doarpsbelang Aldegea werd daarvoor vorig jaar op de vingers getikt.” Tsjong. Ek wy ha in tillefoantsje hân oer in “ûnbegryplik dialekt” op ús webside. ’t Wie op ’e moarn nei de twadde keamerferkiezing dêr’t sa’t jo witte de PVV flink beskamme. En it wie de nije doelgroep dy’t skille, in jonge frou, dy’t mei har min sin de fatsoensregels oertrêde, mar ja, net de wet. Want kêst 3.1 seit fan, elkenien kin de Fryske taal brûke yn it ferkear mei bestjoersorganen, foar safier’t dy yn Fryslân fêstige binne.‘Wet- en regelgeving: Wet gebruik Friese taal’, Overheid.nl, g.d. <http://wetten.overheid.nl/BWBR0034047/2014-01-01> [krigen 13 maaie 2017]. De ôfdieling anbi sit yn Eindhoven; wat sil de nije doelgroep dêrtsjin dwaan?

“[D]it is ek dellein by [advysorgaan foar de Fryske taal] Dingtiid”, seit de Ried fan de Fryske Beweging.Ried fan de Fryske Beweging, ‘ANBI Status’, Fryske Beweging, g.d. <http://www.fryskebeweging.frl/dossiers/anbi-status/> [krigen 13 maaie 2017]. O? Hat Dingtiid him dan ea ferset tsjin ’e territoariumklausule yn de Wet gebrûk Fryske taal, dat alles inkeld jildt binnen de provinsje Fryslân en net in milimeter, bit of lûdsweach derbûten? Nee, Dingtiid is fan betinken dat de wet goed is, mar dat der stjoering komme moat op ’e útfiering: in skipper op it skûtsje.Dingtiid, Orgaan foar de Fryske taal, ‘Advies “verandering en verbetering”’, Dingtiid, desimber 2015 <http://dingtiid.frl/wp-content/uploads/2015/09/DINGTIID_ADVYS_DIGI_FRL-fersy-20-sept-2015-DEF.pdf> [krigen 13 maaie 2017]; Saskia van Westhreenen, ‘Dingtiid: breder overleg over gebruik Friese taal’, Leeuwarder Courant, 21 maart 2016 <http://www.lc.nl/friesland/Dingtiid-breder-overleg-over-gebruik-Friese-taal-21210074.html> [krigen 13 maaie 2017]. Skipperje ja, dus wat helpt dat dellizzen? “Een kleine oproep leidde al tot veel reacties uit de leeftijdscategorie van twintig tot veertig jaar.”Maria del Grosso, ‘Evenement Kneppelwoansdei voor vrouwen en jongeren’, Leeuwarder Courant, 12 maaie 2017, 24.

Prachtich. Sei Lenin hûndert jier lyn net dat jonge lju de politike ûnderfining misse, gjin dossierkennis ha en folle bûchsumer binne as folwoeksenen, sadat jo har ienfâldich foarmje kinne ta fûle stipers fan in nije maatskippij?Vladimir I. Lenin, ‘The tasks of the youth leagues’, Speech delivered at the third All-Russia Congress of The Russian Young Communist League, October 2, 1920, yn: Idem, Collected Works, Volume 31 (Moskou: Progress Publishers, 1966) 283-299 <https://archive.org/stream/LeninCW/Lenin%20CW-Vol.%2031#page/n287/mode/2up> [krigen 13 maaie 2017]. En om ’t jongereinaktivisme meastal net rjochte is op demokratyske macht, kinne se ek ynset wurde tsjin it demokratysk keazen bestjoer?Kathleen Barr, ‘The war of ideas, wedge issues, youth recruitment, and money’, yn: Dennis W. Johnson (red.), Routledge handbook of political management (New York / Londen 2009) 223-239, 234-235. “Daarom wordt in popcentrum Neushoorn … een evenement gehouden.”Maria del Grosso, ‘Evenement Kneppelwoansdei voor vrouwen en jongeren’, Leeuwarder Courant, 12 maaie 2017, 24. Pop­sintrum? Mar dat Lenin yn ’e snie stie te dûnsjen, om’t aktivisme nea ôffalle soe en altyd fleurich is, dat wie dochs mar in anekdoate fan Trotski, dat ha jo dochs net letterlik nommen? “[H]et huidige Bewegingsblad Swingel,” seit de Ried fan de Fryske Beweging, “hamert te veel op de slechte situatie van het Fries.”Maria del Grosso, ‘Evenement Kneppelwoansdei voor vrouwen en jongeren’, Leeuwarder Courant, 12 maaie 2017, 24. Okee okee, en hoe no fierder mei de bewegende froulju?

“[V]ervolgens peilen [we] hoe radicaal het aanwezige publiek is.”Maria del Grosso, ‘Evenement Kneppelwoansdei voor vrouwen en jongeren’, Leeuwarder Courant, 12 maaie 2017, 24. O mar dat is goed nijs! Nettsjinsteande omfiemjende en komplekse steatsfeiligenstaktiken—en dêrûnder tsjin jeugdrekrutearring en ophiserij troch de wei fan knip- en plakideologyenKristen Boon, Aziz Huq en Douglas C. Lovelace, Jr, Terrorism: Commentary on security documents. European responses to terrorist radicalization, Volume 114 (New York 2011) 488-489 et passim.—binne, sa’t Breivik sjen liet, radikalisearjende eleminten amper te identifisearjen. Mar de Ried fan de Fryske Beweging, “de belange-organisaasje foar minsken dy’t wiis binne mei Fryslân”,Ried fan de Frysk Beweging, ‘Hiem’, Fryske Beweging, g.d. <http://www.fryskebeweging.frl/> [krigen 13 maaie 2017]. freget gewoan oan it publyk yn ’e teaterseal: fingers opstekke graach, wa fan jimme is radikaal. Is de ferwachting dat it ekstremismesifer ûnder froulju en jongerein oars is as ûnder mei alle respekt grize kopkes? “De aanwezigen gingen akkoord met het idee om in januari 2018 met een glimmer (glossy) te beginnen.”Maria del Grosso, ‘Evenement Kneppelwoansdei voor vrouwen en jongeren’, Leeuwarder Courant, 12 maaie 2017, 24. Bliksem! Mar eh, oanwêzigen? Op ’e útnoeging dy’t wy krigen stiet dat it krekt op 24 maaie wêze sil, dus hoe kin no al bekend wêze wêr’t de oanwêzigen yn ’e takomst mei akkoart gean sille? Eala? Is der noch immen?